علت ظهور نکردن امام زمان (عج) چیست ؟
علت ظهور نکردن امام زمان (عج) موضوع مورد بحث ماست. آنچه که عقیده شیعه در رابطه با امام زمان (علیه السلام) است و پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه اطهار (علیه السلام) بدان تصریح فرموده اند، غیبت ایشان است نه پنهان شدن در غار و سرداب.
مفهوم غائب بودن امام (علیه السلام) هرگز این نیست که وجود امام در عصر غیبت یک وجود نامرئی و رؤیایی است، بلکه او از نظر زندگی یک زندگی طبیعی عینی دارد منتها با عمری طولانی در میان مردم و درون جامعه رفت و آمد دارد و اگر استثنائی در زندگی او هست همین است که او از یک عمر طولانی برخوردار است.
در احادیث ما چنین آمده که امام زمان (علیه السلام) به طور ناشناس در بین مردم زندگی و رفت و آمد می کند، در مجامع عمومی و در مراسم حج شرکت می نماید و در حل برخی از مشکلات هم به مردم کمک می کند.
دلیل اصلی غیبت امام زمان (عج) و ظهور نکردن ایشان
علت غیبت امام زمان (عج) چیست ؟
غیبت حضرت مهدی (عج) دارای حکمت هایی است که برخی از آن ها برای ما بیان شده و برخی نامشخص و نامعلوم است. برخی از امور را می توان از حکمت های غیبت بر شمرد:
- امتحان و آزمایش بندگان خدا
- محفوظ ماندن از بیعت با ستمکاران
- حفظ اولاد مؤمن افراد کافر.
روایتی از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است که فرمودند: خدا در صلب کافران و منافقان نطفه ی افراد با ایمانی را به ودیعه نهاده است به همین جهت بود که علی (علیه السلام) از کشتن پدران کافر خودداری نمود تا اولاد مؤمن از آنان به وجود آید و بعد از آن به هر یک از آنان دست می یافت به قتلش مبادرت می کرد. همچنین قائم (عج) ما اهل بیت ظاهر نمی شود تا اینکه امانت های الهی از صلب کافران خارج شوند بعد از آن ظاهر می شود و کفار را به قتل می رساند.
ولی همه علل غیبت امام زمان (عج) برای ما شناخته شده نیست؛ چنانکه بعضى از روایات بیانگر این نکته اند که امامان معصوم از علت اصلى غیبت آگاهند، اما مأمور به بیان آن نیستند؛
لذا سر بسته و به طور اجمال حکمت هایى از آن را بیان کرده اند؛ دلیل این ادّعا روایت عبداللّه بن فضل هاشمى از امام صادق (علیه السلام) است که امام به وى فرمود:
براى صاحب امر غیبتى است که چاره اى از آن نیست. هر مبطلى در آن شک می کند. به او گفتم: فدایتان شوم، (غیبت) براى چیست ؟ فرمود: براى امرى که اجازه ی کشف آن را براى شما نداریم.
گفتم: حکمت غیبت او چیست ؟ فرمود: حکمت غیبت او همان حکمت غیبت حجت هاى خداوند قبل از او است. حکمت آن کشف نمیشود مگر بعد از ظهور او.
همان طور که حکمت سوراخ کردن کشتى و کشتن پسر و برپایى دیوار توسط حضرت خضر (علیه السلام) براى حضرت موسى (علیه السلام) کشف نشد مگر هنگام جدایى آن ها.
شیخ طوسی هنگام بحث از حکمت و سبب غیبت امام زمان (عج)، ابتدا به شرح دیدگاه خود در این زمینه پرداخته است و پس از بحث و بررسی های مفصل می نویسد:
به طور قطع می توان گفت علت غیبت امام ترس او از کشته شدن به دست ظالمان و باز داشتن آن حضرت از تصرف در اموری است که تدبیر و تصرف در آن ها به دست او سپرده شده بود.
پس هنگامی که بین امام و مقاصد او مانع ایجاد شود، لزوم قیام به امامت ساقط میگردد و هنگامی که امام بر جان خود بیمناک شود، واجب است که نهان زیستی را پیشه خود سازد و از دیدهها پنهان شود.
هم چنان که پیامبر درود و سلام خدا بر او و خاندانش باد یکبار در شعب و بار دیگر در غار از دیدهها پنهان شد و این تنها به دلیل بیم از خطرهایی بود که جان او را تهدید میکرد.
آنگاه در پاسخ به اشکالهایی که ممکن است به مقایسه غیبت پیامبر اسلام (ص) با غیبت امام عصر (ع) گرفته شود، می نویسد: فی الجمله بر خدای تعالی واجب است امام را به گونهای تقویت کند که برای او امکان قیام فراهم شود و دست او باز گردد.
این موضوع به وسیله فرشتگان و آدمیان امکانپذیر میشود. حال اگر خداوند این کار را به وسیله فرشتگان انجام نداد، میفهمیم که در این کار مفسدهای بوده است. بنابراین واجب میشود که این کار به وسیله آدمیان انجام پذیرد.
پس اگر انسانها این کار را انجام ندادند، به خود آن ها برمی گردد، نه خدای تعالی. با این بیان همه اشکالهای از این جنس باطل میشود. پس همانگونه که برای پیامبر درود و سلام خداوند بر او و خاندانش باد جایز بود در صورت نیاز و به دلیل بیم از ضرر از دیدگان مخفی شود.
آثار و پیامدهای این مخفی شدن هم به کسانی که ایشان را وادار به این کار کردند، برمیگشت، امام نیز میتواند از دیدگان مخفی شود و آثار و پیامدهای آن هم برعهده عوامل مخفی شدن آن حضرت است.
آشنایی با علت ظهور نکردن امام زمان (عج)
شرایط لازم برای ظهور امام زمان (عج)
برای ظهور امام زمان (عج) شرایط و آمادگی هایی لازم است که عبارتند از:
1. آمادگى فکرى و فرهنگى برای ظهور امام زمان (عج)
یعنى سطح افکار مردم جهان آن چنان بالا رود که بدانند مثلاً مسئله «نژاد» یا «مناطق مختلف جغرافیایى» مسأله قابل توجهى در زندگى بشر نیست و تقاوت رنگ ها و زبان ها و سرزمین ها نمیتواند بشر را از هم جدا سازد.
2. آمادگى اجتماعى برای ظهور حضرت مهدی (عج)
یکی از آمادگی های ظهور امام زمان (عج) این است که مردم جهان باید از ظلم و ستم و نظامات موجود خسته شوند، تلخى این زندگى مادى و یک بعدى را احساس کنند و حتى از این که ادامه این راه یک بعدى ممکن است در آینده مشکلات کنونى را حل کند، مأیوس گردند.
3. آمادگی هاى تکنولوژى و ارتباطى برای پایان غیبت امام زمان (عج)
بر خلاف آن چه بعضى می پندارند که رسیدن به مرحله تکامل اجتماعى و رسیدن به جهانى آکنده از صلح و عدالت، تنها با نابودى تکنولوژى جدید امکانپذیر است، وجود این صنایع پیشرفته نه تنها مزاحم یک حکومت عادلانه جهانى نخواهد بود، بلکه شاید بدون آن، وصول به چنین هدفى محال باشد؛
چون معجزه، استثنایى است منطقى در نظام جارى طبیعت، براى اثبات حقانیت یک آیین آسمانى؛ نه براى اداره همیشگى نظام جامعه.
4. آمادگی هاى فردى برای ظهور حضرت مهدی (عج)
حکومت جهانى قبل از هر چیز نیازمند عناصر آماده و با ارزش انسانى است تا بتواند بار سنگین چنان اصلاحات وسیعى را به دوش بکشد.
پس براى پیاده کردن آن برنامه عظیم در درجه اول نیاز به بالا بردن سطح اندیشه و آگاهى و آمادگى روحى و فکرى است. منتظر واقعى براى چنان برنامه مهمى نمیتواند نقش تماشاچى را داشته باشد.
همچنین برای ظهور امام زمان (عج) ایشان نیاز به 313 نفر اصحاب خاص دارد که دارای شرایط ویژه ای هستند. در روایتی امام جواد (علیه السلام) به عبدالعظیم حسنی فرمود: «هنگامی که برای او این تعداد 313 نفر از اهل اخلاص جمع شد، خداوند امر او را ظاهر خواهد کرد».
اثبات علمی وجود امام زمان | از کجا بدانیم که حضرت مهدی وجود دارد؟
محل سکونت حضرت مهدی (عج) در زمان غیبت کبری کجاست؟