تربیت کودک دختر سخت است یا پسر + تفاوت بین این دو تربیت
تربیت دختر سخت است یا پسر ؟
ماجرای تربیت کردن پسر و دختر و اینکه کدام سخت تر یا آسان تر است همیشه در گفتگوهای میان خانواده ها خود را نشان می دهد. واقعیت این است که برخی تفاوت ها در تربیت کردن پسر و دختر به ویژگی های طبیعی آنها بازمی گردد.
دانستن این تفاوت ها کمک بسیار زیادی به والدین می کند تا هم خودشان کمتر اذیت شوند و هم فرزند پروری بهتری داشته باشند. نمی توانید در برخورد با فرزند دخترتان همان طور رفتار کنید که با فرزند پسرتان رفتار می کنید.
عکس این موضوع هم صادق است. ویژگی های متفاوت آن دو، شیوه های تربیتی متفاوتی را می طلبد که باید بدانیم و به کار ببندیم.
برقراری ارتباط
از همان ابتدای تولد، دختر بچهها علاقه بیشتری به برقراری ارتباط با رنگها و اجسام محیط پیرامون خود دارند. این موضوع در خصوص حالات مختلف چهره والدین و اطرافیان نیز صدق میکند.
این در حالی است که یک پسر بچه توجه بهتری به حرکات خواهد داشت. این تفاوتها را در نقاشیهای آنها نیز میتوان به خوبی مشاهده کرد. برای مثال کودک دختر تمایل بیشتری به استفاده از رنگهای متنوع در نقاشیهای خود دارد.
در مقابل کودک پسر، اجسامی را نقاشی میکند که قابلیت حرکت دارند مانند خودرو و چندان هم بر رنگ آمیزی تمرکز نخواهد داشت. در واقع دخترها شخصیتگرا و پسرها عملگرا هستند.
بدین ترتیب کودکان دختر ارتباط بهتری با عملکردهای احساسی، تشخیص حالات چهره و لحن صدا برقرار میکنند.
این ویژگیها تاییدی بر تاخیر یادگیری مکالمه در پسر بچهها خواهد بود. آنها در ابتدا، دایره واژگان محدودتری دارند و با دشواری بیشتری قادر به برقراری ارتباط میان عواطف و کلمات هستند و دیرتر از دختر بچهها حرف زدن را شروع میکنند.
در ضمن مدت زمان ایجاد ارتباط چشمی از جانب پسر بچهها کمتر از کودکان دختر است و به همین علت ممکن است والدین تصور کنند فرزند آنها دچار مشکل است، اما باید بدانیم این مسئلهای کاملا طبیعی است و ناشی از تفاوتهای ذهنی میان دو جنس زن و مرد است.
امنیت و سلامت بدنی
تمایل شدید به مشارکت در بازیهایی که نیازمند فعالیت فیزیکی هستند یا حتی کشتی گرفتن پسر بچهها با هم درست پس از صرف شام، برای والدینی که کودک پسر دارند بسیار آشناست.
به باور روان شناسان کودک، پسر بچهها شخصیتی غیر قابل کنترل و بی قانون دارند. همین ویژگی سبب میشود والدین برای تربیت صحیح آنها نیازمند صرف زمان و انرژی بسیار بیشتری باشند.
خطر پذیری و انجام حرکات خطرناک، مراکز احساس لذت در مغز پسرها را فعال میکند که این مورد نیز خود دلیلی محکم برای توجه دقیقتر به حرکات و انتخابهای یک کودک پسر خواهد بود.
پسر بچهها به صورت غریزی و در قالب بخشی از روند تکامل خود، هویتهایی خطرپذیر را به نمایش میگذارند و بهتر است که والدین این احساس را در آنها کنترل کنند.
در مقابل، دختر بچهها چندان خطرپذیر نیستند و نیازمند تشویق بیشتر برای پذیرش خطر خواهند بود.
اعتماد به نفس
توسعه یک تصویر ذهنی سالم برای هر کودکی از اهمیت زیادی برخوردار است. به گفته دانشمندان، از آن جایی که جنس مونث بیش از جنس مذکر مردم گراست (موضوع بحث تایید یا نفی این جمله نیست، بلکه تنها به باورهای رایج جامعه اشاره میشود)، اعتماد به نفس پایینتر و امنیت روانی کمتری را نیز تجربه میکند.
یک رواندرمانگر خانواده از آلمان و نویسنده کتاب، این مسئله را به گونهای جالب توضیح داده است: «فشارهای فرهنگی در جوامع کنونی سبب انزوای هرچه بیشتر خانمها شده است.
در واقع از جنس مونث انتظار میرود نیازها و خواستههای دیگران را به اولویتهای خود ترجیح دهد و تا حد امکان در جایگاه شخص تقاضا کننده قرار نگیرد. این روند مخرب پس از مدتی کوتاه و حتی در دختر بچهها تبدیل به واکنشی خودکار میشود و ناخودآگاه اعتماد به نفس را از بین میبرد.»
انضباط
چرا اینطور به نظر میرسد که پسر بچهها توجه کمتری در مقایسه با دختر بچهها به صحبتهای والدین خود دارند؟ شاید متعجب شوید، اما علت، این است که توجه پسرها کمتر است و کودکان دختر بهتر از پسرها میشنوند! شنوایی دختر بچهها به گفتارهایی که لحنی تبعیض آمیز دارند، بسیار حساستر است و مراکز کلامی مغز آنها نیز سریعتر از پسر بچهها رشد میکند.
این موضوع بدین معناست که کودکان دختر میتوانند واکنش بهتری به دستورات تربیتی و انضباطی مانند «آن کار را انجام نده» یا «حواست به صحبتهایت باشد»، نشان دهند. به همین دلیل است که توصیه میشود، روشهای تربیتی مورد استفاده والدین، درخصوص کودکان پسر مقداری صریحتر باشد.
درس خواندن
اگر بخواهیم نگاهی به عملکرد کودکان دختر و پسر در محیط مدرسه داشته باشیم، باید بگوییم تربیت و پرورش پسر بچهها با چالشهای بیشتری همراه خواهد بود.
قابلیتهای حل مسئله، مدیریت خود، دقت، استفاده از مهارتهای کلامی و همچنین حرکتی در کودک پسر، دیرتر از کودک دختر تکامل مییابند. تنها حیطهای که ممکن است دختر بچهها در آن ضعیفتر عمل کنند، یادگیری فضایی مانند دانش هندسه است.
علت این موضوع نیز میتواند عملکرد قسمتهایی از مغز باشد که برای پردازش ادراک فرد از مفاهیم فضایی اختصاص یافتهاند.
دخترها «شخص محور» و پسرها «عمل محور»
کودکان دختر، چهره ها را با دقت بررسی می کنند؛ به همین خاطر قادر هستند علائم غیرکلامی مانند حالت ها و تن صدا را بهتر درک کنند اما پسرها، در مقایسه با دخترها، علاوه بر اینکه دیرتر شروع به حرف زدن می کنند و دایره واژگان محدودتری دارند، در برقرارکردن ارتباط میان کلمات و احساسات هم تبحر زیادی ندارند.
برخلاف دختران که ریز و درشت وقایع و احساسات خود را بیان می کنند، پسران اهمیت زیادی به این قضیه نمی دهند. مهارت برقرارکردن ارتباط چشمی در پسرها، در مقایسه با دخترها، معمولاً کمتر است و عملاً ارتباط های چشمی کوتاه تری دارند.
همین مسئله سبب نگرانی برخی از والدین می شود که مبادا پسر شاخ شمشادشان به «اوتیسم» یا «درخودماندگی» مبتلا باشد اما در اکثر مواقع این نگرانی بیجاست چون معمولاً این حالت در پسرها طبیعی است و از عملکرد مغزشان نشأت می گیرد.
جای هیچ تردیدی نیست که مساعدت و حمایت در هر کسی که وجود داشته باشد، جزو ویژگی های مثبت رفتاری او محسوب می شود اما این گرایش در دخترها سبب می شود بتوانند با جدیت بیشتری ماهیت طبیعی خود را بشناسند و آن را تقویت کنند ومتعاقباً تجربیات جدیدتری کسب نمایند
زمانی که دخترتان به سن هشت سالگی یا بیشتر از آن می رسد، شرایط، کمی عوض می شود. داشتن مهارت عالی در برقراری ارتباط با دیگران جنبه دیگری نیز دارد و آن این است که دختر قشنگتان که همه انرژی خود را بر سر این کار گذاشته حالا با سوالات پیاپی و حرافی های تمام نشدنی اش، کم کم کلافه تان می کند.
از زمانی که دخترتان شروع به راه رفتن می کند به او کمک کنید تا با دیگران ارتباط آزاد برقرار کند؛ او می آموزد که در آینده نه چندان دور سراغ شما بیاید و با شما مشورت کند.
تفاوتهای دختران و پسران
زیست شناسان این عقیده را دارند که دختر و پسر تفاوتهای بنیادی دارند ، بدین معنا که تفاوتهای آنها در درجة اول ارثی است نه محیطی.
اما جامعه در مورد آنها پیش می گیرد . آنها می گویند که این دو جنس در اساس با یکدیگر هیچ تفاوتی ندارند بلکه رفتار اجتماع موجب می شود که آنها گرایش های متفاوتی را پیدا کنند
اما آیا این تفاوتها فطری هستند یا محیطی ؟
پاسخ اکثر کارشناسان این است که تقریباً هر دو مورد در این امر دخیل هستند و سهم دقیق هر یک از آنها در ایجاد این تفاوتها کار بسیار دشواری است . در این جا نگاهی به برخی از تفاوتهای اساسی بین دو جنس می اندازم :
تفاوت در رشد
جنین پسر در رحم مادر خیلی سریعتر از جنین دختر رشد می کند ، نوزاد پسر سنگین تر و درازتر از نوزاد دختر است این تفاوت تا هفت ماهگی ادامه می یابد دختران نسبت به پسران ، چربی بیشتری دارند و به هنگام بلوغ در زیر پوست چربی بیشتر جمع می شود ، حال آنکه پسران همین آنها چربی از دست می دهند .
پسر بچه ها از همان طفولیت ماهیچه های قویتر از دختر بچه ها دارند . دورة استراحت قلب در هر ضربان ، در پسرها کوتاهتر از دخترها است و فشار خون حاصل از انقباض قلب بیشتر است .
پسرها از همان دوران جنین ، از نظر پختگی اعضا بدن نسبت به دخترها ، تاخیر دارند و این تاخیر تارسیدن به سن کمال ادامه دارد مثلاً نوزاد دختر ، از نظر پختگی ساخت و عملکرد اعضا و دستگاههای بدن معادل یک پسر بچة ۱/۵ ماهه است .
پختگی حرکات یک دختر دو ساله از یک پسر دو ساله بیشتر است . استخوانی شدن و تشکیل دندان در دخترها زودتر از پسرها صورت می گیرد . رفتار دختران نیز سریعتر از پسران رشد می کند . مثلاً دختر بچه ها زودتر از پسر بچه ها می نشینند ، می خزند و راه می روند . همچنین دختر بچه ها زودتر از پسر بچه ها سخن می گویند .
تفاوت در حواس
آستانه حس درد و حس لمس دختران از بدو تولد پایین تر از پسران است . به عبارت دیگر ، فشار لازم برای ایجاد درد یا حس لمس در زنان به مراتب کمتر از مردان است .
حس شنوایی زنان نیز در همة دوران زندگی آنها بهتر از مردان است . در سنین بالا ، ۳۵% زنان به سمعک نیاز دارند ، حال آنکه این در صد در مورد مردان همسن آنها به ۴۵% افزایش می یابد . در عوض ، مردان از بینایی بهتری برخوردارند .
در سنین بالا ۳۵% مردان و ۴۵% زنان به عینک نیازمندند . این تفاوت در حواس مسلماً اکتسابی نیست و از زمان طفولیت دیده می شود .
حس بویایی دخترها قویتر از حس بویایی پسرهاست و علت این امر به میزان هورمون ( استروژن ) نسبت داده شده است . از نظر حساسیت به درد ، آستانه درد دخترها پایین است ، یعنی با کمترین ضربه احساس درد می کنند و قدرت تحملشان هم کم است .
در مقابل آستانة درد پسرها بسیار بالاست و قدرت تحملشان هم بسیار زیاد است . مطلب بسیار جالب و شگفت آور این است که زنها ، به رغم پایین بودن آستانة احساس درد و کم بودن قدرت تحمل آنها ، دردها و ناراحتی های دراز مدت را بهتر از مردها تحمل می کنند !
تفاوت در پرخاشگری
مشاهدات نشان می دهد که حتی از زمان خردسالی پسرها پرخاشگر تر از دخترها هستند و در سنین بالا نیز پسرها از دخترها پرخاشگرترند .
آمار بزهکاران و جنایتکاران در سراسر جهان نشان می دهد که همیشه تعداد پسرها از تعداد دخترها پرخاشگر ترند تنها موردی که دخترها پرخاشگری بیشتری نشان می دهند عبارت است از پرخاشگری کلامی بدین معنا که دخترها نسبت به پسرها ، زمانی که عصبانی می شوند و حالت پرخاشگری به آنها دست می دهد بیشتر به فحاشی و دشنام دادن می پردازند ، حال آنکه پسرها به مشت زنی و لگد پرانی متوسل می شوند . عده ای معتقدند که علت پرخاشگر تر بودن پسرها نسبت به دخترها را باید در رفتار اجتماع جستجو کرد !
تفاوت در یادگیری زبان
به گفته برخی از کارشناسان دختران به طور معمول صحبت کردن در قالب جملات طولانی را خیلی سریع تر از پسران آغاز می کنند و مقصود و منظور خود را در محاوره بهتر بیان می نمایند .
در حقیقت ، در زمان آغاز مدرسه ، دختران در حدود یکسال از نظر گفتاری از پسران جلوتر هستند . پسران دیرتر از دختران شروع به صحبت می کنند و بیش تر از مشکلات زبانی نظیر لکنت زبان و خواندن رنج می برند .
بخشی از این تفاوت های زبانی احتمالاًبه دلیل این است که زبان توسط نیمکرة چپ مغز کنترل میشود که در دختران پیشرفته تر است و بخش دیگر نیز به دلیل عادات اجتماعی است که کودک در معرض آن قرار می گیرد . تحقیقات نشان داده است که پدران با دختران در حدود دو برابر بیشتر از پسرانشان صحبت می کنند !
بیشتر بخوانید :
۶ توصیه نادرست والدین در تربیت کودک
روشهای صحیح تربیت فرزندان : قهر با کودک
بررسی علمی نقش مهدکودک در تربیت و شخصیت کودکان