معرفی شهرستان تربت حیدریه و جاذبه های گردشگری آن
تربت حیدریه کجاست ؟
تربت حیدریه در استان خراسان رضوی قرار دارد و از شهرهای پرجمعیت این استان است. قدمت این شهر به دوران اشکانیان میرسد.
سفر به شهر تربت حیدریه سفری به دیار زعفران و ابریشم در میان طبیعت شمال شرق ایران است.
پیشینه تاریخی تربت حیدریه
براساس شواهد و کشفیات باستان شناسی در اطراف شهرستان تربت (بویژه غار ماپری، سنگ نگاره های کدکن و سفال های مکشوفه از چندین محوطه تاریخی) حکایت از وجود زیستگاه هایی در هزاره های چهارم و پنجم قبل از میلاد در این منطقه دارد.
نام تربت حیدریه به اعتبار نام قطب الدین حیدر (عارف نامی متوفی به سال ۶۱۸ ه.ق) تقریبا از قرن نهم هجری به بعد بر این منطقه نهاده شد. این منطقه از جمله مناطق آباد و پررونق بوده، روزگاری نیز جزء قلمرو اشکانیان به شمار می آمده است.
در عصر صفوی به دلیل موقعیت ویژه اش (استقرار در مسیر جاده هرات) از اهمیت به سزایی برخوردار بوده است.در طول دهه اول قرن دهم این ولایت به تبع بقه خاک خراسان در معرض فتنه ازبکیه قرار گرفت و در کشمکش های بیش از دویست ساله قزلباشان صفوی، بارها و بارها بوسیله سواران ازبک غارت شد.
قلعه تربت چون در کنار شاهراه بزرگ غرب به شرق ـ پایتخت به هرات ـ قرار گرفته بود در فتنه های خراسان نیز مورد تاراج بوده. در دوره قاجار نیز هرچند اسحاق خان قرایی برج و باروی محکمی برای شهر ساخت و اوضاع شهر را سامان داد، اما از حملات ازبک ها و ترکمن ها صدمات فراوانی را متحمل شد.
قدمت شهرستان تربت حیدریه
معادن و کشاورزی تربت حیدریه
تربت حیدریه دارای معادن غنی و متنوع با بیش از ۲۳ نوع ماده معدنی می باشد که مهمترین آنها معادن طلا، سیمان، فولاد، کائولین، سنگ، گچ، سیلیس و … می باشد.
معادن طلای زرمهر که در حوزه شهر بایگ می باشد و معادن غنی سیلیس از معادن مهم کشور می باشند به طوری که تربت را در زمره یکی از قطب های معدنی کشور قرار داده است. که این موارد نیز میتواند گردشگران زئوتوریسم را به سوی خود جلب کند.
شهرستان تربت حیدریه قطب تولید زعفران و ابریشم کشور می باشد همچنین سایر محصولات کشاورزی از قبیل بادام، چغندرقند، پسته و …دارای ظرفیت های ویژه ای است که این ظرفیت های باعث جذب گردشگران اگروتوریسم (گردشگران کشاورزی) می شود.
صنایع دستی و سوغات تربت حیدریه
در سطح شهرستان مشاغل و هنرهای سنتی هنوز تا حدی رواج دارد. از میان این مشاغل می توان به آهنگری، مسگری، نجاری، نمد مالی، حصیر بافی و فرش بافی اشاره نمود. که این صنایع دستی در کنار زعفران و دست بافته های ابریشمی شهر بایگ می تواند سوغات مناسبی برای گردشگران باشد.
همچنین نوعی حلوا با نام حلواجوزی (حلوا گردویی) که بیشتر در بخش بایگ شهرستان تولید می شود از دیگر سوغات تربت حیدریه است.
جاذبه های دیدنی تربت حیدریه
کاروانسرای طبسی تربت حیدریه
این کاروانسرا در مجاورت مجموعه تاریخی قطب الدین حیدر قرار دارد. این رباط را حاج محمد ابراهیم طبسی از تجار معروف عصر قاجار در اواخر این دوره در ملک شخصی خود بنا کرد. رباط طبسی در زمره بناهای دو ایوانی است که شامل فضای ورودی، هشتی، تعدادی حجره مشرف به میان سرای بنا، انبار و اصطبل است.
آثار باستانی تربت حیدریه
حمام حاجی رئیس تربت حیدریه
حمام حاجی رئیس از ابنیه ارزشمند تاریخی شهرستان تربت حیدریه است که بر اساس نوشته حک شده بر روی سردر ورودی به سال ۱۲۷۲ ه.ش به همت حاج سید محمد رئیسالتجار (حاجی رئیس) جهت باقیاتالصالحات بنا گردید.
این بنا از جمله چندین حمام معتبر شهر بوده است که در سفرنامهها ذکر آن آمده و از رونق و اعتبار خاصی برخوردار بوده است و از زمان احداث تا حدود سالهای 1377 – 1376 مردم شهر از آن استفاده میکردند.
همانگونه که از نام آن برمیآید حاجی رئیس بنای مزبور را در اواخر دوره قاجاریه بنیاد نهاده است. از ویژگیهای جالب توجه آن، وجود هشت ستون سنگی مزین به نقاشی بسیار زیباست که فضای گنبدی بینه را پدید آورده است و در میان فضای آن نیز حوضی سنگی، شکل هشت ضلعی قرار دارد.
فضای ورودی حمام در قسمت سر در ورودی مزین به کاشی لاجوردی منقوش به گل بوته است. با تلاش میراث فرهنگی شهرستان تربت حیدریه حمام حاجی رئیس در تابستان سال ۱۳۸۱ با شماره ۵۱۴۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.
در تربت حیدریه کجا بریم ؟
آبشار رود معجن تربت حیدریه
آبشار رود معجن که از جاذبههای بسیار دیدنی تربت حیدریه است، در ۴۸ کیلومتری غرب تربت حیدریه و در ۴ کیلومتری شمال روستای رود معجن قرار دارد. ارتفاع آبشار رود معجن ۲۸ متر است و شاخه اصلی این آبشار نیز از کوههای چهل تن سرچشمه گرفته است.
جاذبه های طبیعی تربت حیدریه
پارک کوهستانی پیشکوه تربت حیدریه
پارک پیشکوه بزرگ ترین پارک شهر است. به دلیل اینکه این پارک در دامنه کوه سه قله قرار دارد بهعنوان پارک کوهستانی شناخته میشود. فضای بازی کودکان، رستوران، استخر و آبشار مصنوعی از امکانات تفریحی و رفاهی این پارک هستند. پارک کوهستانی پیشکوه از منطقههای نمونه گردشگری این شهر است.
جاذبه های توریستی تربت حیدریه
قله ملکوه تربت حیدریه
قله مرتفع ملکوه، سومین قله بلند استان است که ارتفاع آن در بلندترین نقطه به ۲۷۶۸ متر میرسد. قله ملکوه در جنوب شهر کدکن و غرب روستای زیبای حصار، در فاصله ۷۰ کیلومتری تربت حیدریه قرار دارد.
جاذبه های تفریحی تربت حیدریه
امیدواریم از اطلاعاتی که درمورد شهرستان تربت حیدریه در اختیارتان قرار دادیم بهره کافی را برده باشید.