ماجرای مسدود شدن پیامک شبکه های اجتماعی خارجی در ایران چیست؟_6300c27edc0a9.jpeg
ماجرای مسدود شدن پیامک شبکه های اجتماعی خارجی در ایران چیست؟_6300c27edc0a9.jpeg

ماجرای مسدود شدن پیامک شبکه های اجتماعی خارجی در ایران چیست؟

چرا پیامک تلگرام نمی آید؟ چرا پیامک تلگرام ارسال نمی شود؟ شاید این سوالی باشد که هزاران نفر در طی هفته ها و روزهای اخیر به دنبال پیدا کردن پاسخش بوده اند. از ماجرای اختلال در دسترسی به اینستاگرام برای کاربران ایرانی چیزی نگذشته که این بار اخباری درباره عدم دریافت پیامک کد فعال سازی شبکه های اجتماعی خارجی مانند تلگرام و واتس اپ در ایران به گوش می رسد. در حالی که برخی معتقدند این اتفاق بر اثر یک مسدودسازی داخلی رخ داده، اپراتورهای تلفن همراه کشور واکنش دیگری به این خبر داشته اند.

چند روزی است کاربران شبکه های اجتماعی خارجی همچون تلگرام، اینستاگرام و توییتر در ایران متوجه شده اند قادر به دریافت پیامک کد فعال سازی این شبکه ها نیستند. این بدان معنی است که در صورتی که از حساب کاربری خود در این شبکه های اجتماعی خارج شوید، یا قصد ثبت نام در آن ها را داشته باشید، به دلیل عدم دریافت پیامک حاوی کدی که به منظور فعال سازی حساب از سوی این شبکه ها به شماره تلفن همراه شما ارسال می شود، قادر به ورود نخواهید بود.

میلاد نوری، کارشناس حوزه فناوری اطلاعات، در این خصوص در کانال تلگرامی خود نوشت: «در صورت مسدود شدن تماس تلفنی، در صورتی که شما روی همه دستگاه‌ها از حساب تلگرام خود خارج شوید، امکان ورود مجدد وجود نخواهد داشت. حتماً حساب خود را روی یک دستگاه (موبایل، لپ‌تاپ، نسخه وب، …) نگه دارید تا کد فعالسازی بجای پیامک، بر روی خود تلگرام برای شما ارسال شود. اگر حساب تلگرام خود را فقط بر روی یک موبایل دارید، حتماً بر روی کامپیوتر هم وارد شوید تا در صورت بروز مشکلات مختلف، امکان ورود مجدد به حساب تلگرام برای شما فراهم باشد.»

چرا کد تلگرام ارسال نمی شود؟

در خصوص تلگرام امکان دریافت این کد از طریق پیام صوتی کماکان وجود دارد.

سعید پیرزاده، روزنامه‌نگار در توییتر خود نوشت: «برای ورود به تلگرام، کد از طریق پیامک دریافت می‌شد و در صورت عدم دریافت پیامک گزینه تماس صوتی در دسترس بود. حالا اما تلگرام برای ارسال کد با شماره ایران تماس می‌گیرد و به شماره کشور دیگر، پیامک ارسال می‌کند. این یعنی تلگرام متوجه مسدودی پیامک در ایران شده و تماس صوتی را جایگزین کرده است.»

اتفاق مشابهی پیش از این و در زمان فیلترینگ تلگرام در ایران هم رخ داده بود که البته پس از چند ساعت برطرف شد.

در پی انتشار این خبر، اپراتورهای تلفن همراه کشور در پیام‌ های جداگانه‌ ای از طریق اکانت‌ های رسمی خود در توییتر مسدود شدن این پیام‌ ها از سوی اپراتورهای داخلی را تکذیب کردند.

آن ها در این پیام اعلام کردند هیچگونه تغییر و محدودیتی توسط آن‌ ها ایجاد نشده و عدم دریافت پیامک، به دلیل سیاست جدید این پلتفرم‌ ها است و ارتباطی به اپراتورهای کشور ندارد.

با وجود این تکذیب اما کارشناسان نظر کاملاً متفاوتی دارند.

میلاد نوری، کارشناس حوزه فناوری اطلاعات در گفتگویی با وبسایت «انتخاب» درخصوص بروز اختلال در دریافت کد ورود شبکه های اجتماعی خارجی در ایران گفت:

کاربران در ابتدا به این نتیجه رسیده بودند که فقط کد فعال‌سازی تلگرام مختل شده و بر اساس سرشماره است. ولی بررسی بیشتری که صورت گرفت، متوجه شدند که فیلترینگ روی پیامک‌های داخلی اتفاق افتاده است و فقط هم مختص تلگرام نیست.

در واقع کل پیامک‌هایی که کلمه code، به علاوه یک کاراکتر دیگر را داشتند، فیلتر شده و این امر کاملا داخلی است. به دلیل اینکه وقتی شما از یک شماره داخل کشور به شماره داخلی دیگر این پیامک را ارسال کنید، موفق به ارسال نمی‌شوید. این امر منجر شده است که کاربران برای ورود به شبکه‌های اجتماعی همچون لاین، تلگرام، توییتر و اینستاگرام با مشکل مواجه شوند. البته احتمالا بسیاری از شبکه‌های اجتماعی دیگر هم با مشکل مواجه هستند، ولی چون این شبکه‌ها کاربران بیشتری دارد و معروف‌تر هستند، به چشم آمده‌اند.

بسیاری از فعالان این حوزه در سامانه ثبت شکایات هم شکایت خود را کرده‌اند و اپراتور‌ها تنها جوابی که داده‌اند، این بوده است که وظیفه رسیدگی به موارد مرتبط با شبکه‌های اجتماعی بر عهده ما نیست. یعنی اپراتور‌ها صرفا در مصاحبه با رسانه‌ها گفته بودند که اختلال از طرف ما نبوده است.

آنچه اتفاق افتاده فیلترینگ بر محتوای ورودی پیامک‌ها است و این چیزی است که در چین هم انجام شده است.

نکته دیگر این است که فیلترینگ جدید، چه اختلالات در اینستاگرام و چه در پیامک‌ها، دارد به صورت رندوم رخ می‌دهد. بدین معنا که چند روز پیش که اینستاگرام مختل شده بود، برای یک سری از کاربران به صورت رندوم، آن هم بعضی از درخواست‌ها انجام می‌شد؛ مثلا برای یک کاربری دایرکت مسیج‌ها باز نمی‌شد، ولی استوری‌ها لود می‌شد، دفعه بعد که اینستاگرام را باز می‌کرد، موفق به دیدن استوری‌ها نمی‌شود، ولی می‌توانست ویدیو پست کند. این امر گواه بر این ادعاست که اختلالات به صورت عمدی، غیررسمی و غیرقانونی، دارد رخ می‌دهد.

اینکه وزیر ارتباطات یا اپراتور‌ها تکذیب می‌کنند، اصلا ملاک نیست. یک سری سامانه‌ها مثل ooni وجود دارد که اختلالات DNS کاربران را رصد می‌کند. به این صورت که کاربران زیادی آن را نصب می‌کنند و اجازه می‌دهند در آن لحظه که اینستاگرام اختلال دارد، از طرف شبکه آن‌ها هم تست شود. تعداد زیاد درخواست، اختلالات اینستاگرام را نشان می‌دهد. اختلالات اینستاگرام کاملا عمدی و به صورت پراکنده و رندوم است.

بحث پیامک‌ها هم به همین شکل است. بدین معنا که فرضا شما و یک نفر دیگر، از یک اپراتور درخواست کد تلگرام را می‌دهید، هیچ کدی برای شما ارسال نمی‌شود، ولی برای فرد دوم آن کد ارسال می‌شود. این امر یک ترفندی است برای اینکه از زیر بار مسئولیت فرار کنند. اگر شما در شبکه اجتماعی‌تان اعلام کنید که کد‌ها مسدود شده، ممکن است صد نفر تایید کنند و ۹۰ نفر هم بگویند که مشکلی نیست و کد فرستاده می‌شود، در حالی که هر دو طرف واقعیت را می‌گویند. این امر به دلیل نحوه فیلترینگ و اختلالی است که دارد اتفاق می‌افتد. از این طریق هم از زیر بار مسئولیت شانه خالی می‌کنند و همچنین در آینده اگر بخواهند، می‌توانند کسانی که این خبر را منتشر کرده‌اند را به نشر اکاذیب متهم کنند.

چین از همان ابتدا و قبل از اینکه کاربران به سمت پلتفرم‌های مختلف بروند، خیلی زودتر آن‌ها را فیلتر کرده است. چین، مثل ما نیست که اجازه دهد که مردم در اینستاگرام و تلگرام فعالیت و بعد مسدود کنند. چین از اول مسدودسازی را انجام داده است و در کنارش سرویس‌های جایگزینی را هم معرفی کرده است. این سرویس‌های جایگزین هم از نظر کیفی و هم از نظر پرفورمنسی به نیاز کاربر جواب می‌دهد. کما اینکه خود مردم چین هم راضی‌اند و نبود پیام‌رسان با کیفیت را حس نمی‌کنند. ولی در ایران، مثلا وقتی که می‌گویند تلگرام را فیلتر کنیم و پیام‌رسان داخلی را جایگزین کنیم، نه از نظر تجربه کاربری و نه از نظر امکانات، کیفیت و ظرفیت، گنجایش انجامش را ندارد.

چین قسمت زیادی از سرویس‌ها را از قبل فیلتر کرده، ولی سیستم‌هایی که نتوانسته را با اختلالات فراوان و مسدودسازی‌های گسترده، جلوی آن را گرفته است. به عنوان مثال شما در چین به همین سادگی نمی‌تواند به وی پی ان‌ها و ابزار‌های دور زدن فیلترینگ متصل شوید. در کشور ما تلگرام و توییتر به ظاهر فیلتر هستند، ولی اگر از طریق وی پی ان‌ها اقدام کنید، می‌تواند به آن‌ها دسترسی داشته باشید. در صورتی که در چین این اتفاق نمی‌افتد. چین با ابزار‌های بسیار پیشرفته، وی پی ان‌ها را از طریق شناسایی‌ای پی، کد و موارد مختلف فیلتر کرده‌اند. این چیزی است که در چند سال گذشته، در ایران بسیار اتفاق افتاده است. یعنی یک بحث بر سر محدود کردن ابزار‌های دورزدن فیلترینگ و بحث دیگر بر سر اختلالات است.

در چین هم اگر کسی بتواند به یکی از پلتفرم‌ها و سرویس‌های مختلف دسترسی پیدا کند، اختلالات باعث می‌شود که علاقه‌ای به استفاده از آن نداشته باشد. همانطور که اگر شما بخواهید برای پست کردن یک ویدیو، یک هفته تلاش کنید، خودتان ناخواسته آن را رها می‌کنید. اتفاقی که برای وایبر هم رخ داد. آن زمانی که مردم به تلگرام کوچ کردند، وایبر در ایران فیلتر نشده بود، ولی به قدری اختلال روی سرویس‌ها صورت گرفت که مردم خودشان رها کردند و به سمت پیام‌رسان جدید رفتند.

یک قسمت دیگر، همین فیلترینگ محتوا و پیامک‌هاست. از این طریق به شما اجازه نمی‌دهند که در شبکه‌های اجتماعی اکانت جدیدی بسازید، اگر از اکانت خود خارج شوید، اجازه ورود دوباره نمی‌دهد و همچنین اگر ورود دو مرحله‌ای را فعال کرده باشید، سد راه شما می‌شود. الان یکی دو روز است که این اقدام در کشور ما صورت گرفته است، ولی اگر این قضیه تا چند ماه دیگر ادامه پیدا کند، باعث می‌شود که من و شما هم اگر از اکانت‌مان خارج شویم، دیگر به راحتی موفق به بازگشت نشویم و طوری می‌شود که مردم خودشان آن را رها می‌کنند.

به دلیل اینکه طرح صیانت به صورت قانونی در مجلس نیاورده است، دارند به صورت غیرقانونی آن را پیش می‌برند. ممکن است چند نماینده مجلس به غیرقانونی بودن این حرکت واکنش نشان دهند و به همین دلیل کاری می‌کنند که جایی برای عدم مسئولیت‌پذیری در این حوزه، باز باشد. شما با خود وزیر ارتباطات هم صحبت کنید، از اینکه اختلالی وجود داشته است، متاسفانه اظهار بی‌اطلاعی می‌کند.

تلگرام راه جایگزین دارد. بعد از چند ثانیه وقتی احساس کند که کد به دست شما نمی‌رسد، تماس تلفنی می‌گیرد، ولی مسئله این است که ما نباید به تفکر محدودسازی و اینکه راه دور زدنی هم وجود دارد، راضی باشیم. بحث این است که باید جلوی فیلترینگ بایستیم، چرا که تفکری که دارد این مسدودسازی را انجام می‌دهد، علاقه‌مند است که کاربر به هیچ روشی به این پلتفرم‌ها دسترسی نداشته باشد. چندی بعد هم شماره‌های ارسال کد را مسدود می‌کنند، به روش مختلف وی پی ان‌هایی که به آن متصل می‌شوید را غیرفعال می‌کنند و حتی ممکن است آن را جرم‌انگاری هم تلقی کنند. یعنی اگر شما در شبکه‌های اجتماعی حاضر شوید، مجرم هستید.

در حال حاضر، به طور استثنا کاربران می‌توانند روی تلگرام فعالیت کنند، ولی موقت و ممکن است آن را هم مسدود کنند. اتفاقی که افتاده است محدود به تلگرام نیست، احتمالا ده‌ها یا صد‌ها شبکه اجتماعی و سرویس خارجی هم مختل شده است، ولی چون کاربران‌شان زیاد نیستند، در شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا نکرده است.

 

بیشتر بخوانید:

اختلال در دسترسی به اینستاگرام در ایران؛ اجرای چراغ خاموش طرح صیانت؟

منابع سایت

بخشی از محتویات سایت با توجه به اجازه نامه موجود در بخش کپی رایت سایت های زیر از این سایت ها جمع آوری شده است اگر محتوایی از سایت شما اینجا منتشر شده است و منبع ذکر نشده است به ما از طریق نظرات اطلاع دهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.